Την Τρίτη και την Τετάρτη, 11 και 12 Νοεμβρίου, πραγματοποιήσαμε την εκδήλωση ‘θαρραλέες συζητήσεις’ στο Nau Bostik στη Βαρκελώνη στο πλαίσιο του έργου UNTOLD, ενός έργου που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από την Oxfam Intermón, αλλά στην οποία συμμετείχαν επίσης διάφορα μέλη της κοινοπραξίας του έργου UNTOLD, όπως οι ECPS, Equinox και Qualia, ασχολήθηκε με διάφορες πτυχές της μετανάστευσης, οι οποίες είναι βαθιά αλληλένδετες. Τελικά, περισσότερα από 70 άτομα διαφορετικών εθνικοτήτων και ιστορικών καταβολών, τόσο από τον Βορρά όσο και από διάφορες χώρες του Παγκόσμιου Νότου, ήταν παρόντα για να μοιραστούν τις διαφορετικές τους απόψεις.
Η πρώτη συζήτηση αφορούσε την επικείμενη έναρξη του Μεσογειακού Συμφώνου της ΕΕ με το σύνθημα ‘Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει;’.’ Σε μια Μεσόγειο που χαρακτηρίζεται από επικαλυπτόμενες κρίσεις, συγκρούσεις, αναγκαστικούς εκτοπισμούς, ανισότητες και κλιματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενωθήκαμε με ακτιβιστές, δημοσιογράφους, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και ακαδημαϊκούς για να αμφισβητήσουμε την πρόταση της ΕΕ για την αναζωογόνηση των ευρωμεσογειακών σχέσεων. Δεν είναι απλώς ένα ζήτημα του πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση τοποθετείται απέναντι στους μεσογειακούς της γείτονες: αυτό που διακυβεύεται είναι η Μεσόγειος που θέλουμε να οικοδομήσουμε σε μια εποχή αυξανόμενων αντιδραστικών πολιτικών και αυξανόμενων επιθέσεων κατά της πολυμέρειας.
Έχουμε κάποιες ενδείξεις, κάποιες νύξεις για το πού μπορεί να κατευθυνθεί αυτό το νέο μεσογειακό σύμφωνο, με βάση τα όσα μας λένε οι πολιτικοί: ενεργειακή ατζέντα, εκπαιδευτικές ανταλλαγές, αμυντική ατζέντα και μετανάστευση, έμφαση στην ατζέντα του ιδιωτικού τομέα, στις επενδύσεις. Cristina Rovira
Σημειώνουμε ότι η Μεσόγειος παραμένει μια από τις πιο θανατηφόρες μεταναστευτικές οδούς, με περισσότερους από 32.000 θανάτους από το 2014 και με μια ΕΕ που δίνει προτεραιότητα σε προσεγγίσεις που βασίζονται στην εξωτερίκευση των συνόρων, την ασφαλειοποίηση και τον περιορισμό της μετανάστευσης. Θέσαμε επίσης ένα σημαντικό συναγερμό σχετικά με τον κόμβο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που προτείνει η ΕΕ για τη Βόρεια Αφρική, ο οποίος κινδυνεύει να ενισχύσει τις λογικές της εξόρυξης που εκτοπίζουν τις τοπικές κοινότητες και διαιωνίζουν τις ανισότητες, ιδίως στα κατεχόμενα εδάφη. Τέλος, μπορέσαμε να μοιραστούμε πώς το κλείσιμο των χώρων ακτιβισμού και του δικαιώματος στη διαμαρτυρία είναι μια κοινή τάση, ιδίως στους τομείς της κλιματικής δικαιοσύνης, της μετανάστευσης και των φιλοπαλαιστινιακών κινημάτων και στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Ως απάντηση σε αυτό, επιβεβαιώνουμε τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών και των κινημάτων ως αντίβαρο και την ανάγκη να οικοδομηθούν οριζόντιες και αποαποικιακές συμμαχίες στην περιοχή, συμμαχίες που ήδη οικοδομούνται και συνεχίζουν να προωθούνται σε διαλόγους όπως οι Courageous Conversations.
Το σύμφωνο βασίζεται σε τρεις πυλώνες, ο δεύτερος εκ των οποίων επικεντρώνεται στην οικονομία και αποσκοπεί στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των χωρών. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι επιδιώκει φθηνούς πόρους στις μεσογειακές χώρες: νερό, ήλιο, φυσικούς πόρους, φθηνό εργατικό δυναμικό...

Στη δεύτερη συζήτηση, όπου προσγειώθηκε σε συγκεκριμένες μεταναστευτικές πολιτικές, συζήτησαν το νέο κανονισμός απέλασης η οποία, εάν εγκριθεί στην παρούσα μορφή της, θα επιτρέπει την απέλαση σε χώρα από την οποία το άτομο έχει μόνο διέλθει και δεν είναι καν η χώρα καταγωγής του. Και δόθηκαν κάποιοι τίτλοι για τις τάσεις που καθοδηγούν αυτή και άλλες αποφάσεις: περισσότερες φυλακές και λιγότερη διάσωση, περισσότερο ρατσιστικό προφίλ από την αστυνομία και τις υπηρεσίες, περισσότερες επιχειρήσεις ‘επιτήρησης’ ή ακροδεξιά λογική που γίνεται κανόνας.
Σχετικά με το θέμα της κανονικοποίηση, σημειώθηκε ότι, μόλις τελείωσε η πανδημία, στους δρόμους βρέθηκαν οι μετανάστες και οι ακροδεξιοί. Και ότι το ILP για τη νομιμοποίηση ήταν το πρώτο cordon sanitaire κατά της ακροδεξιάς. Ωστόσο, κανένα κόμμα δεν το έχει θέσει ως προτεραιότητα και δεν έχει ακόμη εγκριθεί, ούτε καν με RD (βασιλικό διάταγμα, ένα είδος νόμου που η ισπανική κυβέρνηση μπορεί να θεσπίσει μονομερώς)
Για άλλη μια φορά, καταγγέλθηκε όχι μόνο το νομικό πλαίσιο αλλά και οι αποικιοκρατικές, ρατσιστικές, ταξικές και αποκλειστικές διοικητικές πρακτικές που εξηγούν τη συστηματική παραβίαση του δικαιώματος εγγραφής που υφίστανται πολλοί μετανάστες.
Τέλος, έγινε μια προσέγγιση στο λεγόμενο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο, παρά τον τίτλο "μετανάστευση και άσυλο", είναι ένα σύνολο κανονισμών που επικεντρώνεται αποκλειστικά στον έλεγχο των συνόρων και στις διαδικασίες ασύλου. Οι μεταναστευτικές πολιτικές πρέπει να έχουν μια ευρύτερη διάσταση, αναγνωρίζοντας τα δικαιώματα, την ένταξη, την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την καταπολέμηση της ξενοφοβίας και της ρητορικής μίσους, κ.λπ. Όλα αυτά αγνοούνται στο Σύμφωνο, το οποίο επικεντρώνεται αποκλειστικά στο όραμα της Φρούριο Ευρώπη.
Η τρίτη συζήτηση αφορούσε αποικιακές αφηγήσεις και έθεσε διάφορα ερωτήματα, όπως το πού βρίσκεται η Αριστερά σε αυτό το έδαφος και πώς κατασκευάζονται τα φυλετικά φαντασιακά στην Ισπανία και την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι, αν και είναι εύκολο να εντοπίσουμε τις αφηγήσεις της δεξιάς και της ακροδεξιάς, είναι εξίσου απαραίτητο να εξετάσουμε τον ρόλο της αριστεράς. Διερωτηθήκαμε αν τα πολιτικά τους σχέδια βασίζονται πραγματικά στον αντιρατσισμό και αν εγγυώνται την παρουσία ρατσιστικών ατόμων σε θέσεις εξουσίας. Σε ένα πλαίσιο όπου η ρητορική μίσους, ιδίως ο ισλαμοφοβικός λόγος, δεν έχει εξαφανιστεί αλλά μάλλον έχει μεταλλαχθεί, τονίστηκε η σημασία της ανάλυσης των ιστορικών ριζών του ρατσισμού, που συνδέονται με τη διαμόρφωση της Ευρώπης από το 1492 και μετά και με μια ταυτότητα που βασίζεται στην άρνηση του ‘άλλου’ -του φυλετικού υποκειμένου-.
Όταν μιλάμε για ισλαμοφοβία κ.λπ., μιλάμε για μια φυλετικό σύμφωνο που ενώνει την αριστερά και τη δεξιά. Δεν μπορούμε να μιλάμε για μια διχοτόμηση αριστεράς-δεξιάς. Στη συζήτηση για τη μετανάστευση, τα σύνορα, τις πολιτικές διαφορετικότητας και τις αποζημιώσεις, υπάρχει συνενοχή τόσο από την αριστερά όσο και από τη δεξιά. Αμφισβητούν το σχέδιο της λευκής υπεροχής που ενσαρκώνουν και οι δύο δυνάμεις. Chaimaa Boukharsa

Η συζήτηση ανέδειξε την ύπαρξη ενός φυλετικού συμφώνου που μοιράζονται τόσο η Αριστερά όσο και η Δεξιά, το οποίο είναι εμφανές στις μεταναστευτικές πολιτικές, τα σύνορα και τα επεισόδια θεσμικής βίας, όπως η Tarajal και η Melilla, ακόμη και υπό αυτοαποκαλούμενες προοδευτικές κυβερνήσεις. Η Ευρώπη εφαρμόζει τη φυλή σε καθημερινή βάση, ενώ την αρνείται διαλεκτικά, και η αριστερά λειτουργεί συχνά με το φόβο της παραβίασης αυτής της συμφωνίας, γνωρίζοντας ότι, για παράδειγμα, ο νόμος για τη μετανάστευση οργανώνει την εργασιακή εκμετάλλευση και διχάζει την εργατική τάξη. Αυτή η έλλειψη πολιτικού θάρρους εμποδίζει τη διατύπωση ενός σαφούς αντιρατσιστικού και αντιαποικιακού σχεδίου απέναντι στην άνοδο των υπεροπτικών φαντασιώσεων, όπως ο λόγος της ‘επαναμετανάστευσης’ σε χώρες όπως η Ολλανδία.
Επισημάνθηκε επίσης πώς η Αριστερά έχει αποδυναμώσει τα κοινωνικά κινήματα με τη συνδιαλλαγή της ηγεσίας, μειώνοντας την ικανότητά τους για κριτική και δράση. Σε αυτό το πλαίσιο, ο αντιρατσισμός πρέπει να διατυπώσει στρατηγικά ερωτήματα που επιτρέπουν την αμφισβήτηση των ηγεμονικών αφηγήσεων. Σημειώθηκε ότι, χωρίς εμπεριστατωμένη και πλαισιωμένη εργασία, ο αντιρατσισμός μπορεί να αναπαράγει διαπολιτισμικούς λόγους και λόγους “πολιτισμικής ποικιλομορφίας” που λειτουργούν ως λεπτές μορφές ρατσισμού. Το κεντρικό καθήκον είναι η κατασκευή μιας μετασχηματιστικής γλώσσας που θέτει στο επίκεντρό της τη λογική της κοινής ανθρωπιάς.
Στην περίπτωση της Αριστεράς, πώς τοποθετούνται σε σχέση με αυτό το φυλετικό σύμφωνο; Τοποθετούνται με το φόβο. Ο φόβος να σπάσουν το φυλετικό σύμφωνο, καθώς αυτό θα σήμαινε πολιτική αυτοκτονία. Γνωρίζουν ότι ο μεταναστευτικός νόμος χωρίζει την εργατική τάξη σε εκμεταλλευόμενους και υπερεκμεταλλευόμενους, επιτρέποντας τη ρύθμιση των μισθών και των συνθηκών εργασίας της εργατικής τάξης. Δεν πρόκειται για άγνοια, αλλά για έλλειψη πολιτικού θάρρους.. Basha Chague
Η τέταρτη συζήτηση επικεντρώθηκε στην την εξωτερίκευση των συνόρων και τον αντίκτυπό της στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου. Συγκεκριμένα, μία από τις πιο ανησυχητικές πτυχές που συζητήθηκαν ήταν το πώς η άνοδος του λαϊκισμού επικρατεί όχι μόνο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και σε χώρες με τις οποίες η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συνάψει συμφωνίες. Αν και το φαινόμενο, παρά το γεγονός ότι φαίνεται νέο, υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια, μόλις τώρα εξετάζεται ανοιχτά και από τις δύο πλευρές, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή ανησυχία για το τι σημαίνει αυτό για τα δικαιώματα των μεταναστών και των πολιτών των χωρών αυτών. Η εστίαση στον λαϊκισμό είναι επομένως ένα επείγον καθήκον που πρέπει να αναλάβουμε.
Η εξωτερική ανάθεση των συνόρων σημαίνει επέκταση των ευρωπαϊκών συνόρων και ανάθεση του βάρους του συνοριακού ελέγχου στους ώμους των χωρών του νότου. Επιτήρηση και έλεγχος, πληρωμή τρίτων χωρών για να εμποδίσουν τους μετανάστες να έρθουν στις χώρες τους. Πρόκειται για μια αντίφαση μεταξύ αυτών που λέει και αυτών που κάνει η ΕΕ. Azize Asaring
Εκτός από τις συζητήσεις, το ντοκιμαντέρ Οι Pickers προβλήθηκε, αποκαλύπτοντας τη σκληρή πραγματικότητα των μεταναστών εργατών στην ύπαιθρο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είχαμε τη δυνατότητα να ακούσουμε από πρώτο χέρι τις μαρτυρίες των βασικών πρωταγωνιστών της ταινίας, οι οποίοι μίλησαν για τη συνεχή παραβίαση των εργασιακών δικαιωμάτων στην οποία υπόκεινται. Αφού παρακολουθήσαμε το ντοκιμαντέρ, είχαμε μια συζήτηση με τον Seydou Diop από την ASNUCI, ο οποίος έθεσε επί τάπητος ολόκληρο το επιχειρηματικό σύστημα που κερδίζει από τη μεταναστευτική εργασία, ένα σύστημα που συντηρείται από τους νόμους περί μετανάστευσης και συνόρων.
Για όσους παρευρέθηκαν σε αυτή την εκδήλωση, σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή και το θάρρος τους στην αντιμετώπιση δύσκολων θεμάτων και ελπίζουμε να τους ξαναδούμε σε μελλοντικές εκδηλώσεις του UNTOLD.